2025 đang là một năm “bật số” của nhà ở – biệt thự xanh: tiêu chuẩn đánh giá rõ ràng hơn, công nghệ thi công tiến bộ, còn tinh thần tiết kiệm năng lượng đã chuyển từ “xu hướng” thành “mặc đinh”. Ở vai trò một đơn vị tư vấn thiết kế – thi công CBS Việt Nam, chúng tôi hiện chưa áp dụng nhiều các giải pháp xanh tiên tiến vào những công trình đang triển khai, nhưng đang chủ động nghiên cứu, xây dựng lộ trình để có thể tích hợp trong tương lại gần.
Bài viết này tổng hợp các dự án nổi bật trong và ngoài nước, cùng “chiết xuất” các bài học thiết kế thực dụng cho bối cảnh Việt Nam
1. Khung tham chiếu “xanh” cho nhà ở – biệt thự
Trước khi điểm tên dự án, cần thống nhất “thước đo”. Tại Việt Nam, LOTUS (VGBC) hay EDGE (IFC/World Bank Group) là hai hệ thống chứng nhận phổ biến. Chúng tập trung và tiết kiệm năng lượng – nước – vật liệu (embodied carbon), cùng chất lượng môi trường trong nhà. Đây là “kim chỉ nam” mà CBS Việt Nam tham chiếu khi đánh giá một giải pháp có thật sự “xanh” và khả thi để áp dụng nội địa
2. Dự án tiêu biểu 2025 ở Việt Nam
“Nhà Thư” – Kiến trúc O (TP.HCM)
Đầu năm 2025, “Nhà Thư” được vinh danh “Nhà ở của năm” tại Ashui Awards 2024, tạo hiệu ứng tích cực cho dòng nhà xanh bản địa. Ngôi nhà gây ấn tượng bởi mái gỗ lớn dạng “lưới – waffle” che chở cụm không gian sinh hoạt bên dưới, giúp giảm bức xạ trực tiếp, tạo bóng mát và lớp đệm vi khí hậu, đồng thời tổ chức thông gió tự nhiên hiệu quả cho vùng khí hậu nhiệt đới ẩm. Các bài giới thiệu từ giới chuyên môn nhấn mạnh cấu trúc mái – hiên rộng, tổ chức không gian “mở – thấm”, và vai trò của cảnh quan trọng hạ nhiệt.
“Ankh House” – H2 (Long An)
Một công trình nhà ở hoàn thành 2025, khai thác ánh sáng và gió tự nhiên, tổ chức không gian theo “lớp đệm” để giảm tải giải nhiệt cơ học. Dự án cũng cho thấy cách tận dụng các khoảng trống, giếng trời để đưa cây canh – thông gió và sâu trong lõi nhà.
3. Dự án quốc tế tiêu biểu – gợi ý mạnh cho năm 2025
- RIBA House of the year 2024: “Six Columns” – Scotland
Giải thưởng nhà ở danh giá của RIBA 2024 gọi tên “Six Columns”, ngôi nhà có tư duy cấu trúc “tiết chế” và vật liệu bên vững, chú trọng chiếu sáng – thông gió, tổ chúc không gian linh hoạt để giảm nhu cầu năng lượng. Vị thế giải thưởng cho thấy chất “xanh” ngày càng gắn chặt với kiến trúc tử tế và tiết kiệm vật liệu.
- World Architecture Festival 2024 – Cụm “House & Villa”
Village House – Studio MK27 (Brazil): Thắng hạng mục Completed Buildings: House & Villa (Rural/Coastal). Công trình là minh chứng cho triết lý “khí hậu trước – hình sau”: mái lớn, kết cấu – hoàn thiện gỗ , khoảng trống xen kẽ để đón gió, lọc nắng, hạn chế cơ điện.
Hình nguồn: https://architizer.com/projects/village-house-5/
- OH HO Residence – Play Arrchitecture (Ấn Độ): Gây chú ý khi đoạt giải “Best Use Off Stone” tại WAF 2024, đồng thời hiện diện ở nhóm nhà ở-biệt thự. Ngôi nhà khai thác đá tự nhiên như một lớp vỏ thụ động: tích nhiệt – xả nhiệt chậm, tăng bền vững vòng đời, và đạt hiệu ứng thẩm mỹ – bản địa.
Hình nguồn: https://archello.com/project/oh-ho-residence-2
- Ararat House – SJB (Úc): được WAF ghi nhận trong nhóm House & Villa (Urrban), đại diện cho xu hướng “nhỏ mà chất”: tổ chức không gian cô đọng, tối ưu thông gió – chiếu sáng, sử dụng vật liệu bền vững gắn với tay nghề địa phương.
Hình nguồn: https://thelocalproject.com.au/
Các điển hình “net zero/low energy” 2025
- Siena Net-zero Home (Philippines) một ngôi nhà tự cân bằng năng lượng, dùng pin mặt trời, che nắng sâu, thông gió chéo và lớp vỏ cách nhiệt phù hợp khí hậu nhiệt đới, cung cấp case study gần gũi với Việt Nam về net – zero quy mô nhà ở.
- City Park Residence (Mexico City): tổ chức bởi chuỗi sân trong – lớp đất nén (earrthen layers) giúp ổn định vi khí hậu và tăng chiếu sáng/ thoáng tự nhiên – một công thức “khoảng trống trước, máy lạnh sau” có thể chuyển dịch sang bối cảnh đô thị Việt Nam
4. Những đặc điểm chung của nhà ở – biệt thự xanh năm 2025
Qua các công trình tiêu biểu trong và ngoài nước, có thể rút ra những đặc điểm cụ thể sau:
4.1. Thiết kế mái và tường bao che hợp lý
- Sử dụng mái rộng, hiên sâu, lam che nắng để giảm bức xạ mặt trời
- Cách bố trí này giúp giảm nhiệt độ trong nhà và giảm nhu cầu sử dụng điều hòa
4.2. Thông gió và chiếu sáng tự nhiên
- Bố trí giếng trời, cửa sổ đối lưu gió để không khí luân chuyển
- Thiết kế lỗ lấy sáng có kiểm soát để tận dụng ánh sáng tự nhiên, hạn chế chiếu sáng nhân tạo
4.3. Ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường
- Dùng gỗ, tre, đá, đất nén hoặc vật liệu địa phương có vòng đời dài
- Vật liệu này ít phát thải trong quá trình sản xuất, dễ tái tạo và bảo trì
4.4. Sử dụng năng lượng tái tạo và thiết bị điện hiệu suất cao
- Lắp đặt pin năng lượng mặt trời.
- Sử dụng các thiết bị điện thau cho thiết bị đốt nhiên liệu ( ví dụ: bếp điện từ tahy cho bếp gas)
4.5. Giảm lớp hoàn thiện tốn kém bảo trì
- Hạn chế dùng sơn phủ hoặc vật liệu dễ xuống cấp
- Ưu tiên bề mặt tự nhiên có độ bền cao như gỗ xử lý, đá, bê tông mộc
4.6. Bố trí khoảng trống và cây xanh trong công trình
- Tạo sân trong, vườn nhỏ, hồ nước để điều hòa nhiệt độ và độ ẩm
- Giúp giảm hiệu ứng nóng bức từ môi trường xung quanh
4.7. Áp dụng công nghệ thi công tiết kiệm tài nguyên
- Dùng mô – đun lắp ghép, in 3D hoặc kết cấu tiền chế
- Giảm thời gian xây dựng, hạn chế rác thải vật liệu
4.8. Đo lường và đánh giá theo tiêu chuẩn rõ ràng
- Thực hiện các chúng nhận công trình xanh (như LOTUS, EDGE)
- Đảm bải công trình đạt mức tiết kiệm năng lượng, nước và vật liệu theo quy đình.
Nguồn hình: Internet
Xem thêm:
Công ty TNHH MTV CBS Việt Nam
▪️ Website: https://cbs-xaydung.vn/
▪️ Trụ sở chính: 142 – 144 Phan Xích Long, P.7, Phú Nhuận, TP.HCM
▪️ Design salon: 314 Phan Xích Long, P.7, Phú Nhuận, TP.HCM
▪️ Hotline: 0918848910
▪️ Mail: tuvanthietke@cbs-vietnam.com
